ویژگی های زندگی امام باقر(ع)
87 بازدید
تاریخ ارائه : 4/20/2015 3:21:00 PM
موضوع: تاریخ و سیره

** خلاصه زندگينامه امام پنجم حضرت باقر (ع) **

 v      ويژگيهای زندگی امام باقر (ع)

امام محمّد باقر (عليه السلام) در بين برادرانش، خليفه و جانشين پدرش امام سجّاد (عليه السلام) بود و بعد از او به مقام امامت رسيد. امام باقر (عليه السلام) در فضايل انسانی و علم و پارسايی، بر همه برادرانش برتری داشت و نامش در ميان شيعه و سنّی، از همه آنان بلندتر بود و در مقامهای معنوی از همه بزرگتر و ارجمندتر بود.

در ميان فرزندان امام حسن و امام حسين (عليهماالسلام) از هيچ كس مانند امام باقر (عليه السلام) علم دين، آثار، روايات، علوم قرآن و انواع فنون و آداب، آشكار نشد.

باقی ماندگان از اصحاب رسول خدا (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) و بزرگان تابعين و رؤسای فقها و دانشمندان مسلمين، اركان دين و احكام اسلام را از آن حضرت نقل كرده‌اند و او در فضل و دانش، نشانه عظيم علما و دانشمندان بود به طوری كه در اين راستا، ضرب المثل همه شده بود. نويسندگان و شاعران در وصف او، نثرها نوشته‌اند و شعرها سروده‌اند.

«قرظی» (از شاعران عرب) می‌گويد:

يا باقِرَ الْعِلْمِ لاِهْلِ التُّقی                     وَخَيْرُ مَنْ لَبّی عَلَی الاْجْبُلِ

«ای شكافنده و آشكار كننده علم برای پرهيزكاران! و ای برترين انسانی كه برفراز كوهها(ی حجاز) لَبّيك گفتی!»

 و مالك بن اعين جهنی (شاعر ديگر) در تمجيد آن حضرت می گويد:

اِذا طَلَبَ النّاسُ عِلْمَ الْقُرآنِ                 كانَتْ قُرَيشُ عَلَيهِ عَيالاً

وَاِنْ قِيلَ اَيْنَ بْنُ بِنْتِ النَّبِی                 نِلْتَ بِذاكَ فرُوعاً طِوالاً

نُجُومَ تُهَلِّلْ لِلْمُدْ لِجِينَ                       جِبال تُورِثُ عِلْماً حِبالاً

يعنی: «هرگاه مردم به كسب دانش قرآن بپردازند، قريشيان جيره خوار (سفره علم) امام باقر (عليه السلام) هستند و اگر گفته شود پسر دختر پيامبر (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) در كجاست ؟ با اين جستجو به شاخه‌های بلند (علم و دين كه وجود امام باقر (عليه السلام) سرشار از آن است) دست يافته‌ای، شاخه‌هايی به بلندای ستارگانی كه نوربخش روندگان شب هستند و به بلندای كوههايی كه دانش بسيار از آنها سرازير گردد»

 v      ابلاغ سلام پيامبر (ص) به امام باقر (ع)

امام باقر (عليه السلام) به سال 57 هجری (سوم صفر يا آغاز ماه رجب) در مدينه متولّد شد و به سال 114 هجری (هفتم ذيحجّه) در سنّ 57 سالگی در مدينه از دنيا رفت. نسبت او، هم از ناحيه پدر و هم از ناحيه مادر به هاشم (جدّ دوّم رسول خدا (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) می‌رسد و هم از دوطرف به اميرمؤمنان علی (عليه السلام) می‌رسد. (زيرا مادرش اُمّ عبداللّه دختر امام حسن مجتبی عليه السلام بود) پس او هم هاشمی است و هم علوی. قبر شريفش در بقيع (واقع در مدينه) می باشد.

امام صادق (عليه السلام) می‌فرمایند: پدرم فرمود: نزد جابر بن عبداللّه انصاری (صحابی بزرگ) رفتم سلام كردم و او جواب سلام مرا داد و سپس گفت: تو كيستی ؟ (اين در وقتی بود كه جابر نابينا شده بود)

گفتم: محمّد بن علی بن حسين هستم.

گفت : پسر جان! نزديك بيا، نزديك او رفتم، دستم را بوسيد و سپس  خم شد كه پايم را ببوسد.

من كنار رفتم و نگذاشتم. سپس  گفت: رسول خدا (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) به تو سلام رساند.

گفتم: سلام و رحمت و بركات خدا بر رسول خدا (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) باد، او چگونه به من سلام رساند؟!

جابر گفت: روزی به حضور رسول خدا (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) رفتم. به من فرمود: ای جابر! شايد تو زنده بمانی تا با مردی از فرزندان من ملاقات كنی كه محمّد بن علی نام دارد.

يهبُ اللّهُ لَهُ النُّورَ وَالْحكمَةَ فَاقْرَاءْهُ مِنِّی السَّلامُ؛ خداوند نور و حكمت به او ببخشد، سلام مرا به او ابلاغ كن.

 v      دلايل امامت امام باقر (ع)

1        در وصيت اميرمؤ منان علی (عليه السلام) به فرزندانش، نام امام باقر (عليه السلام) آمده و به او سفارش شده است.

2    مطابق روايات (كه يك نمونه آن در جريان جابر، ذكر شد) رسول خدا (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) نام او راذكر كرده و به عنوان «باقرالعلوم - شكافنده علوم» ياد نموده است.

3    در حديث لَوْح مطابق نقل علمای شيعه آمده است كه جبرئيل آن را از بهشت به حضور رسول خدا (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) آورد و رسول خدا (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) آن را به فاطمه سلامُ اللّه عَلَيْها داد و در آن (( لَوْح )) نام همه دوازده امام (عليهم السلام) نوشته شده است و در آن نام ((محمّد بن علی)) (امام باقر) به عنوان امام بعد از پدرش خاطرنشان شده است.

4        نيز از علمای شيعه نقل شده است كه خداوند نامه مهر شده‌ای كه دارای دوازده مهر بود، برای رسول خدا (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) فرستاد و به پيامبر (صلّی اللّه عليه و آله و سلّم) فرمان داد كه آن را به اميرمؤمنان علی (عليه السلام) بسپارد و به او دستور دهد كه اولين مهر آن را بشكند و طبق دستورهای آن عمل كند و هنگام مرگش آن را به فرزندنش حسن (عليه السلام) بسپارد و به او دستور دهد مهر دوّم را بشكند و به دستورات آن عمل كند و هنگام مرگش آن را به برادرش حسين (عليه السلام) بدهد و به او دستور دهد كه مهر سوّم را بشكند و به دستورات آن عمل نمايد و هنگام مرگش آن را به پسرش علی بن حسين (عليهماالسلام) بسپارد و به او دستور دهد كه مهر چهارم را بشكند و به دستورات آن عمل نمايد و هنگام مرگش آن را به پسرش ((محمّد بن علی )) امام باقر (عليه السلام) بسپارد و به ترتيب مذكور به او دستور دهد كه هنگام مرگش آن را به پسرش  بسپارد تا به آخرين امام برسد.

5    روايات بسياری از اميرمؤمنان و امام حسن و امام حسين و امام سجّاد (عليهم السلام) نقل شده است كه به امامت امام باقر (عليه السلام) بعد از پدرش صراحت دارد.

6    و روايات بسياری را ساير راويان در فضايل آن حضرت نقل كرده اند كه ذكر آنها به طول می انجامد و در اين كتاب كه بنايش بر اختصار است ، به همين مقدار مذكور كه بيانگر معانی همان روايات است ، كفايت می شود.

مدّت امامت امام باقر (عليه السلام) و عهده داری و خلافت آن حضرت بر شؤون مردم بعد از پدرش نوزده سال ادامه يافت.

 v      گفتاری از بزرگان در شأن امام باقر (ع )

1    عبداللّه بن عطاء مكّی می‌گويد: «دانشمندان و بزرگان علم را نديده‌ام كه پيش هيچ كس كوچكتر از آن جلوه كنند كه در نزد امام باقر (عليه السلام) آنگونه جلوه می‌كنند.» و من خودم حكم بن عيينه را ديدم كه با آن مقام ارجمندی كه در نزد مردم داشت، همانند كودكی كه در مقابل معلمش بنشيند، در حضور امام باقر (عليه السلام) می‌نشست.

2    جابر بن يزيد جُعْفی (از اصحاب بزرگ امام باقر عليه السلام) وقتی كه مطلبی را از آن حضرت نقل می‌كرد، تعبيرش چنين بود: ((حدَّثنی وَصی الاَوْصياءِ وَوارِثُ علُومِ الاَنبياءِ محمَّدَ بنِ علِی بنِ الْحسينِ عَلَيهِمُالسّلامُ)).

((وصی اوصيا و وارث دانشهای پيامبران ، محمّد بن علی بن حسين (عليهم السلام) برای من حديث كرد)).

 v      فرزندان امام باقر (ع)

امام باقر (عليه السلام) دارای هفت فرزند بود كه عبارتند از:

1  ابوعبداللّه جعفر بن محمّد (امام صادق عليه السلام).

2  عبداللّه (مادر اين دو ((اُمّ فروه)) دختر قاسم بن محمّد بن ابی‌بكر است ).

3  ابراهيم .

4  عبيداللّه (اين دو در زمان كودكی از دنيا رفتند، مادرشان ((اُمّ حكيم )) دختر اسيد بن مغيره ، ثَقَفی است)

5 و 6  علی و زينب كه مادرشان ، امّ ولد بود.

7  اُم سَلَمه كه مادرش امّ ولد بود.

و در باره هيچيك از فرزندان امام باقر (عليه السلام) كسی اعتقاد به امامت نداشته، جز در مورد جعفر بن محمد (امام صادق عليه السلام).

ضمنا بايد توجه داشت كه عبداللّه برادر امام صادق (عليه السلام) به فضايل و نيكی شهرت داشت.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی امام جمعه توپ آغاج 

http://tpadine.blog.ir/